منطق ریاضی، علمی کودک میباشد چون صورت فعلی آن را فرگه frege و راسل سازه نهادند اما در دوران کوتاهی مسئله کتابهای فراوانی قرار گرفته میباشد، با اینکه قریب به یک قرن از نشر کتاب«اصول الریاضیات» principles of mathematics راسل-کهاین دانش را وارد مرحله جدیدی کرد معلم خصوصی ریاضی در همدان میگذرد.
هر روز مقاله ها و کتابهای متعددی دراین باره نوشته میخواهد شد و پژوهش ها جدیدی ارائه میخواهد شد.بررسیهایی که در این زمینه انجام شده و یا این که میگیرد رابطه بدون واسطه با فلسفه و خصوصا متدلوژی و فلسفه دانش دارااست. من وقتی که به تحصل کتابهای منطق متداول در حوزه علمیه از قبیل لبه ملا عبد و بنده اللّه و تفصیل شمسیه و...اشتغال داشتم برای اول توشه با تحلیلهای منطق ریاضی مواجه شدم، و از به عبارتی موقع این سئوال برایم مطرح بود که چرا زمینه کلی می بایست به طور شرطیه آنالیز بشود، یا این که چرا مسئله جزئی می بایست به طور مورد وجودیه دربیاید و...، در ذکر نظر ها منطقدانان اسلامی، مسائل به طور دیگری مطرح بود، گر چه منطق ریاضی و این دیدگاه ها کلیه در واقع دنباله پژوهش ها ارسطو میباشد، اما تفاوت مهم در میان این سه قطب وجود داراست، لذا از به عبارتی مجال قصد داشتم مقایسهای در مبانی آن ها داشته باشم و ببینم قلمرو و موفقیت ادله هرمورد چیست.
در شرایطی که موفقیت یابیم که ایدههای منطقدانان اسلامی را صوری نماییم، منطقی به طور کامل مختلف با منطق ریاضی فعلی و قوی در ارائه مفاهیم و قانون ها علمی خوا هیم داشت.هدفی که درپی آنیم دست یافتن به تحلیلی تازه از پاراگراف و...است که بر اساس این اظهار نظر باشد.درین سلسله مقاله ها قصد داریم قسمتی از مبانی منطق ریاضی را عیب گیری کرده و با استعمال از بیانها پژوهشگران اسلام تحلیلی تازه از پاراگراف ارائه دهیم.
منطق ریاضی و جمله
در منطق سمبلیک، ابتدا راجعبه اکانت گزارهها راههای ادغام پاراگرافها با ثابتهای منطقی برای بدست آوردن گزارههای مرکب و آنگاه ضوابط استنتاج گزارهها از یکدیگر نظارت میخواهد شد. کوچکترین واحد این قسمت پاراگراف میباشد و لذا درین مرحله از منطق ریاضی هیچ گاه به ساختمان درونی گزارهها دقت نمیشود.در اکانت گزارهها نقیض جمله p بانشان داده میگردد، در صورتیکه دو جمله را با P و Q اکران بدهیم، میتوانیم ترکیبات مختلفی از این دو به دست آوریم، مانند:
الف-مخلوط عطفی دو جمله
(خوانده میگردد P و Q).این ادغام تنها وقتی راست میباشد که دو پاراگراف ذکر شده راست باشند.
ب-ادغام فصلی دو پاراگراف(خوانده میشود P یا این که Q).این مخلوط درصورتی که راست میباشد که لااقل یکیاز دو پاراگراف راست باشد.
ج-مخلوط شرطی P-Q(خوانده میگردد در صورتیکه P آن گاه Q).این ادغام تنها درصورتیکه لاف میباشد که مقدم آن(P)راست و تالی آن(Q)لاف باشد و در سایر حالات راست میباشد.
در نصیب دیگری از منطق ریاضی که اکانت محمولات اسم داراست، جمله نظارت میگردد.دراین قسمت، به موادتشکیل دهنده درونی پاراگراف اعتنا میخواهد شد.ولی خویش اکانت محمولات تیتر کاملی میباشد که به اکانت محمولات رتبه اولیه و اکانت محمولات مراتب فراتر تقسیم میگردد.
منطق کلاسیک، قضایای محصوره را در یک تقسیم به چهار عهدوپیمان گروهبندی میکرد:موجبه تمامی، موجبه جزئیه، سالبه تمامی، سالبه جزئیه، که در اکانت محمولات هرکدام اینگونه چک میگردد:
1-موجبه همگی:برای مثال جمله«هر انسانی میمیرد»را میخواهیم بررسی کنیم.نظارت را اینگونه اجرا میدهیم:
«هر چیز در صورتیکه بشر باشد میرا میباشد».
«x هر چه باشد، درصورتیکه x بشر باشد، x میرا میباشد».
در صورتیکه«)x(به معنای هرx و f)X(به معنای x بشر میباشد وg)X(به معنای x میرا میباشد باشد نظارت نهائی اینگونه خواهد بود:هر چه باشد، درحالتی که x آدم میباشد، آنگاه x میرا میباشد].
2-سالبه تمامی:مانند پاراگراف«هیچ انسانی سنگ وجود ندارد»طبق فرآیند پایین نظارت میخواهد شد:«هر چیز، درصورتیکه آدم باشد، سنگ وجود ندارد».
هر x، در حالتی که x آدم باشد x سنگ وجود ندارد.
و در غایت با به کار گیری از ناقض اینگونه بررسی میخواهد شد:.
3-موجبه جزئیه:مانند«بعضا از انسانها شاعرند».
«چیزی است که آدم میباشد و شعر سرا میباشد».
«x-ی میباشد که x آدم میباشد و x شعر سرا میباشد».
بجای عبارت«x-ی می باشد»از نماداستفاده میکنیم:
این نشان اصطلاحا سور وجودی یا این که جزئیه میباشد.
4-سالبه جزئیه:مانند«برخی از انسانها شعر سرا نیستند».
«چیزی میباشد که بشر میباشد و شعر سرا وجود ندارد».
«X-ی است که X آدم میباشد و X شعر سرا وجود ندارد»
میبینیم که چک گزارههای کلی و جزئی از دو جهت تفاوت دارااست:یکی از اینکه پاراگرافهایی جزئی، اعم از موجبه و سالبه، دارنده سور وجودی میباشد اما در گزارههای کلی اینگونه اهل سوریه وجود ندارد.و دیگر اینکه گزارههای جزئی دارنده اثبات ادغام عطفی میباشد، اما گزارههای کلی دارنده اثبات ادغام شرطی میباشد و در ارزیابی به طور مخلوط شرطی درمیآید.
ریشهیابی تحلیلهای منطق ریاضی از گزارهها *
در تحلیلهایی که بیان شد، مبانی منطقی و فلسفی بخش اعظمی پنهان میباشد.بعضا از این مبانی به طور ابتدایی در سخنان بئانو(1932-1858) Giuseppe pcano منطقدان ایتالیایی و فرگه (1925-1848)منطقدان آلمانی آمده میباشد، اما به طور آخری به دست راسل(1970-1872) (*)زیرا به منابع اساسی(انگلیسی یا این که آلمانی)دسترسی خلا(مگر تعدادی کتاب)لذا نوعا از ترجمههای فارسی یا این که عربی آنها مستعمل میباشد. صورت منطقی و سازمان یافته بخود گرفت، لذا بجاست که راسل را اساس این تحلیلها دانسته، دیدگاه ها او را گزینه نظارت در اختیار بگذاریم.
اتمیسم منطقی Logical Atomism راسل، ریشه در بخش اعظمی از تحلیلهای منطق ریاضی داراست. هر یکسری اتمیسم منطقی بعنوان یک مدرسه فلسفی ارائه گردیده و مشاجره ما در مقوله منطق میباشد خیر فلسفه، اما ناچاریم تا آنجا که بدین بحثها مرتبط میخواهد شد کنارههایی از آن را مطرح نماییم.پرنور میباشد که لحاظ ما به نتیجه ها منطقی میباشد که راسل از فلسفهاش بدست میآورد.
راسل در کتاب«فلسفه اتمیسم منطقی»رابطه منطقاش با این فلسفه را اینگونه ذکر میکند«نسبت بهر لغت رمزی که از لحاظ منطقی درست میباشد دائما انطباق اصلی دربین واقع و رمزی که بر واقع دلالت مینماید یافت میخواهد شد، و مخلوط رموز به طور بسیار قربت متناسب و هماهنگ با ادغام وقایعی میباشد که بر آن ها دلالت مینمایند». (1)
کلیه منطق راسل درین یکسری گزاره پنهان میباشد. فعلا بابیان مطالبی در این مورد آرم خوا هیم بخشید که راسل چهگونه بدین تحلیلها رسیده میباشد.
منطق ریاضی، علمی کودک میباشد چون صورت فعلی آن را فرگه frege و راسل سازه نهادند اما در دوران کوتاهی مسئله کتابهای فراوانی قرار گرفته میباشد، با اینکه قریب به یک قرن از نشر کتاب«اصول الریاضیات» principles of mathematics راسل-کهاین دانش را وارد مرحله جدیدی کرد معلم خصوصی ریاضی در همدان میگذرد.
هر روز مقاله ها و کتابهای متعددی دراین باره نوشته میخواهد شد و پژوهش ها جدیدی ارائه میخواهد شد.بررسیهایی که در این زمینه انجام شده و یا این که میگیرد رابطه بدون واسطه با فلسفه و خصوصا متدلوژی و فلسفه دانش دارااست. من وقتی که به تحصل کتابهای منطق متداول در حوزه علمیه از قبیل لبه ملا عبد و بنده اللّه و تفصیل شمسیه و...اشتغال داشتم برای اول توشه با تحلیلهای منطق ریاضی مواجه شدم، و از به عبارتی موقع این سئوال برایم مطرح بود که چرا زمینه کلی می بایست به طور شرطیه آنالیز بشود، یا این که چرا مسئله جزئی می بایست به طور مورد وجودیه دربیاید و...، در ذکر نظر ها منطقدانان اسلامی، مسائل به طور دیگری مطرح بود، گر چه منطق ریاضی و این دیدگاه ها کلیه در واقع دنباله پژوهش ها ارسطو میباشد، اما تفاوت مهم در میان این سه قطب وجود داراست، لذا از به عبارتی مجال قصد داشتم مقایسهای در مبانی آن ها داشته باشم و ببینم قلمرو و موفقیت ادله هرمورد چیست.
در شرایطی که موفقیت یابیم که ایدههای منطقدانان اسلامی را صوری نماییم، منطقی به طور کامل مختلف با منطق ریاضی فعلی و قوی در ارائه مفاهیم و قانون ها علمی خوا هیم داشت.هدفی که درپی آنیم دست یافتن به تحلیلی تازه از پاراگراف و...است که بر اساس این اظهار نظر باشد.درین سلسله مقاله ها قصد داریم قسمتی از مبانی منطق ریاضی را عیب گیری کرده و با استعمال از بیانها پژوهشگران اسلام تحلیلی تازه از پاراگراف ارائه دهیم.
منطق ریاضی و جمله
در منطق سمبلیک، ابتدا راجعبه اکانت گزارهها راههای ادغام پاراگرافها با ثابتهای منطقی برای بدست آوردن گزارههای مرکب و آنگاه ضوابط استنتاج گزارهها از یکدیگر نظارت میخواهد شد. کوچکترین واحد این قسمت پاراگراف میباشد و لذا درین مرحله از منطق ریاضی هیچ گاه به ساختمان درونی گزارهها دقت نمیشود.در اکانت گزارهها نقیض جمله p بانشان داده میگردد، در صورتیکه دو جمله را با P و Q اکران بدهیم، میتوانیم ترکیبات مختلفی از این دو به دست آوریم، مانند:
الف-مخلوط عطفی دو جمله
(خوانده میگردد P و Q).این ادغام تنها وقتی راست میباشد که دو پاراگراف ذکر شده راست باشند.
ب-ادغام فصلی دو پاراگراف(خوانده میشود P یا این که Q).این مخلوط درصورتی که راست میباشد که لااقل یکیاز دو پاراگراف راست باشد.
ج-مخلوط شرطی P-Q(خوانده میگردد در صورتیکه P آن گاه Q).این ادغام تنها درصورتیکه لاف میباشد که مقدم آن(P)راست و تالی آن(Q)لاف باشد و در سایر حالات راست میباشد.
در نصیب دیگری از منطق ریاضی که اکانت محمولات اسم داراست، جمله نظارت میگردد.دراین قسمت، به موادتشکیل دهنده درونی پاراگراف اعتنا میخواهد شد.ولی خویش اکانت محمولات تیتر کاملی میباشد که به اکانت محمولات رتبه اولیه و اکانت محمولات مراتب فراتر تقسیم میگردد.
منطق کلاسیک، قضایای محصوره را در یک تقسیم به چهار عهدوپیمان گروهبندی میکرد:موجبه تمامی، موجبه جزئیه، سالبه تمامی، سالبه جزئیه، که در اکانت محمولات هرکدام اینگونه چک میگردد:
1-موجبه همگی:برای مثال جمله«هر انسانی میمیرد»را میخواهیم بررسی کنیم.نظارت را اینگونه اجرا میدهیم:
«هر چیز در صورتیکه بشر باشد میرا میباشد».
«x هر چه باشد، درصورتیکه x بشر باشد، x میرا میباشد».
در صورتیکه«)x(به معنای هرx و f)X(به معنای x بشر میباشد وg)X(به معنای x میرا میباشد باشد نظارت نهائی اینگونه خواهد بود:هر چه باشد، درحالتی که x آدم میباشد، آنگاه x میرا میباشد].
2-سالبه تمامی:مانند پاراگراف«هیچ انسانی سنگ وجود ندارد»طبق فرآیند پایین نظارت میخواهد شد:«هر چیز، درصورتیکه آدم باشد، سنگ وجود ندارد».
هر x، در حالتی که x آدم باشد x سنگ وجود ندارد.
و در غایت با به کار گیری از ناقض اینگونه بررسی میخواهد شد:.
3-موجبه جزئیه:مانند«بعضا از انسانها شاعرند».
«چیزی است که آدم میباشد و شعر سرا میباشد».
«x-ی میباشد که x آدم میباشد و x شعر سرا میباشد».
بجای عبارت«x-ی می باشد»از نماداستفاده میکنیم:
این نشان اصطلاحا سور وجودی یا این که جزئیه میباشد.
4-سالبه جزئیه:مانند«برخی از انسانها شعر سرا نیستند».
«چیزی میباشد که بشر میباشد و شعر سرا وجود ندارد».
«X-ی است که X آدم میباشد و X شعر سرا وجود ندارد»
میبینیم که چک گزارههای کلی و جزئی از دو جهت تفاوت دارااست:یکی از اینکه پاراگرافهایی جزئی، اعم از موجبه و سالبه، دارنده سور وجودی میباشد اما در گزارههای کلی اینگونه اهل سوریه وجود ندارد.و دیگر اینکه گزارههای جزئی دارنده اثبات ادغام عطفی میباشد، اما گزارههای کلی دارنده اثبات ادغام شرطی میباشد و در ارزیابی به طور مخلوط شرطی درمیآید.
ریشهیابی تحلیلهای منطق ریاضی از گزارهها *
در تحلیلهایی که بیان شد، مبانی منطقی و فلسفی بخش اعظمی پنهان میباشد.بعضا از این مبانی به طور ابتدایی در سخنان بئانو(1932-1858) Giuseppe pcano منطقدان ایتالیایی و فرگه (1925-1848)منطقدان آلمانی آمده میباشد، اما به طور آخری به دست راسل(1970-1872) (*)زیرا به منابع اساسی(انگلیسی یا این که آلمانی)دسترسی خلا(مگر تعدادی کتاب)لذا نوعا از ترجمههای فارسی یا این که عربی آنها مستعمل میباشد. صورت منطقی و سازمان یافته بخود گرفت، لذا بجاست که راسل را اساس این تحلیلها دانسته، دیدگاه ها او را گزینه نظارت در اختیار بگذاریم.
اتمیسم منطقی Logical Atomism راسل، ریشه در بخش اعظمی از تحلیلهای منطق ریاضی داراست. هر یکسری اتمیسم منطقی بعنوان یک مدرسه فلسفی ارائه گردیده و مشاجره ما در مقوله منطق میباشد خیر فلسفه، اما ناچاریم تا آنجا که بدین بحثها مرتبط میخواهد شد کنارههایی از آن را مطرح نماییم.پرنور میباشد که لحاظ ما به نتیجه ها منطقی میباشد که راسل از فلسفهاش بدست میآورد.
راسل در کتاب«فلسفه اتمیسم منطقی»رابطه منطقاش با این فلسفه را اینگونه ذکر میکند«نسبت بهر لغت رمزی که از لحاظ منطقی درست میباشد دائما انطباق اصلی دربین واقع و رمزی که بر واقع دلالت مینماید یافت میخواهد شد، و مخلوط رموز به طور بسیار قربت متناسب و هماهنگ با ادغام وقایعی میباشد که بر آن ها دلالت مینمایند». (1)
کلیه منطق راسل درین یکسری گزاره پنهان میباشد. فعلا بابیان مطالبی در این مورد آرم خوا هیم بخشید که راسل چهگونه بدین تحلیلها رسیده میباشد.

مفاهیم ریاضی